การวินิจฉัยโรค
การวินิจฉัยโรคทางเวชศาสตร์นิวเคลียร์ใช้แนวทางดังนี้
1.จากการตรวจร่างกาย อาการและอาการแสดง
2. การตรวจวัดระดับไทรอยด์ฮอร์โมนในเลือด
3. การตรวจวัดการตรวจวัดการทำงานของต่อมไทรอยด์ด้วยสารกัมมันตรังสีไอโอดีน
การรักษาภาวะต่อมไทรอยด์ทำงานเกิน
วิธีการรักษาภาวะต่อมไทรอยด์ทำงานเกินในผู้ป่วยแต่ละรายจะแตกต่างกันไปตามความเหมาะสม ซึ่งแพทย์จะพิจารณาร่วมกับการตัดสินใจของผู้ป่วยเพื่อเลือกวิธีที่ดีและเหมาะสมกับผู้ป่วยมากที่สุด ซึ่งได้แก่
1. การรักษาด้วยยาต้านไทรอยด์ ( antithyroid drug ) ยาที่นิยมใช้ในปัจจุบันนี้ได้แก่ PTU
( propilthyiouracil ) และ MMI (methimazone) โดยยากลุ่มนี้จะออกฤทธิ์ยับยั้งการสร้างไทรอยด์ฮอร์โมน การรักษาด้วยยาเหมาะสำหรับผู้ป่วยที่อายุยังน้อย ผู้ป่วยตั้งครรภ์ ผู้ป่วย Grave's disease
ที่เป็นได้ไม่นานและมีอาการน้อย หรือใช้รักษาเพื่อให้ผู้ป่วยอยู่ในภาวะ euthyroid สำหรับการผ่าตัดหรือการให้สารกัมมันตรังสีไอโอดีน
2. การผ่าตัด ใช้ได้ดีพอสมควรในการรักษา hyperthyroid แต่มีข้อเสียคือไม่สะดวก ก่อให้เกิดความไม่สุขสบายจากแผลผ่าตัด ค่าใช้จ่ายสูง มีแผลเป็น และเสี่ยงต่อภาวะแทรกซ้อนจากการผ่าตัด เช่น การตัด recurrent laryngeal nerve และ ภาวะขาดไทรอยด์ฮอร์โมน
ปัจจุบันมีการรักษาด้วยวิธีนี้น้อยลงเนื่องจากเหตุผลที่กล่าวข้างต้น แต่จะทำในบางรายได้แก่ ผู้ป่วยที่มีต่อมโตมากซึ่งไม่เหมาะที่จะรักษาด้วยยาหรือการให้สารกัมมันตรังสีไอโอดีน ผู้ป่วยที่มีมะเร็งรวมอยู่ด้วย หรือผู้ป่วตั้งครรภ์ที่มีผลข้างเคียงที่รุนแรงจากการรักษาด้วยยาต้านไทรอยด์
3. การให้สารกัมมันตรังสีไอโอดีน ( I-131 ) เหมาะสำหรับผู้ป่วยที่อายุวัยกลางคนขึ้นไป อาการของโรคอยู่ในขั้นกลางถึงรุนแรง รักษาด้วยยาแล้วไม่หายหรือมีภาวะแทรกซ้อนจาการให้ยา ผู้ป่วยที่ต่อมไทรอยด์โตไม่มาก มีโรคแทรกซ้อนอื่นๆเช่นโรคหัวใจ เบาหวาน ความดันโลหิตสูงเป็นต้น
ในการรักษาผู้ป่วยด้วย I-131 แพทย์จะพิจารณาขนาดของ I-131 ที่จะให้ตามความเหมาะสมของผู้ป่วยแต่ละราย ปัจจุบันการตรวจวัดการทำงานของต่อมไทรอยด์ด้วย I-131 ( thyroid uptake test ) เป็นวิธีการที่ใช้เพื่อประกอบการประมาณขนาดของ I-131 ที่จะใช้รักษาร่วมกับขนาดของต่อมไทรอยด์ แต่ในผู้ป่วยบางรายที่มีความจำเป็นต้องให้หายขาดจากภาวะไทรอยด์เป็นพิษให้เร็วที่สุด แพทย์อาจจะพิจารณาให้ I-131 โดยการกะขนาดจากขนาดของต่อมไทรอยด์และความรุนแรงของโรค
การพยาบาลผู้ป่วยที่ได้รับการรักษาด้วยสารกัมมันตรังสีไอโอดีน 131
การรักษาภาวะต่อมไทรอยด์ทำงานเกินด้วย I-131 เป็นการรักษาแบบผู้ป่วยนอกเนื่องจากปริมาณ
I-131 ที่ให้ไม่สูงมากนัก (ไม่เกิน 30 มิลลิคูลี) ผู้ป่วยสามารถรับการรักษาแล้วกลับไปอยู่ที่บ้านได้แต่อาจจะต้องปฏิบัติตัวเพื่อป้องการแพร่กระจายของรังสีสู่บุคคลอื่น
การพยาบาลแบ่งออกเป็น 3 ระยะดังนี้
1. การพยาบาลก่อนการรักษา
2. การพยาบาลขณะรับการตรวรจรักษา
3. การพยาบาลหลังการรักษา
การพยาบาลผู้ป่วยก่อนการรักษาด้วย I-131
การพยาบาลก่อนการรักษาจะหมายถึงการเตรียมผู้ป่วยเพื่อรับการตรวจวัดการทำงานของต่อมไทรอยด์ด้วย I-131 ซึ่งพยาบาลจะต้องให้ข้อมูลแก่ผู้ป่วยเกี่ยวกับการเตรียมตัวดังนี้
1. งดยาต้านไทรอยด์ ( PTU, MMI ) อย่างน้อย 5-7 วันเพื่อให้ I-131 สามารถไปจับที่เซลล์ของต่อมไทรอยด์ได้
2. หลีกเลี่ยงการรับประทานยาและอาหารที่มีส่วนผสมของไอโอดีนอย่างน้อย 5-7 วันเพื่อป้องกันไม่ให้ไอโอดีนที่ได้จากการรับประทานแย่งที่จับเซลล์ของต่อมไทรอยด์กับ I-131
3. ผู้ป่วยเพศหญิงที่อยู่ในวัยเจริญพันธุ์จะต้องคุมกำเนิดอย่างเคร่งคัด ควรซักประวัติการมีประจำเดือนอย่างละเอียด ถ้าไม่แน่ใจควรรายงานแพทย์เพื่อเลื่อนการรักษาออกไปหรือพิจารณาตรวจ urine pregnancy test ทั้งนี้เพื่อป้องกันความพิการของทารกในครรภ์
ความรู้เกี่ยวกับโรคไทรอยด์ |